«Με την εφαρμογή του καθεστώτος των λεγόμενων «προτεραιοτήτων» για τη χορήγηση Οριστικών Προσφορών Σύνδεσης (ΟΠΣ) από τον ΑΔΜΗΕ, έχει καταργηθεί στην πράξη η αρχή της χρονικής προτεραιότητας, χωρίς να έχει αντικατασταθεί από ένα σαφές, αντικειμενικό και διαφανές σύστημα αξιολόγησης. Ως αποτέλεσμα, έργα ΑΠΕ με πλήρη και ώριμα αιτήματα ήδη από το έτος 2021 παραμένουν μέχρι σήμερα αποκλεισμένα, ενώ άλλα έργα λαμβάνουν προτεραιότητα βάσει ασαφών κριτηρίων. Κεντρικό ζήτημα της εφαρμοζόμενης πολιτικής αποτελεί η ουσιαστική απουσία διαφάνειας. Ο ΑΔΜΗΕ δεν έχει δημοσιοποιήσει αναλυτική μεθοδολογία για την κατάταξη των έργων στις ομάδες προτεραιότητας, ούτε συγκριτικούς πίνακες με τα αιτήματα, τα βασικά χαρακτηριστικά τους και τη σειρά με την οποία εξετάζονται. Κατά συνέπεια, οι ενδιαφερόμενοι αδυνατούν να γνωρίζουν για ποιον λόγο ένα έργο προηγείται ή παραμένει σε αναμονή, γεγονός που υπονομεύει την αρχή της ίσης μεταχείρισης και της λογοδοσίας. Η αδιαφάνεια εντείνεται περαιτέρω από τη δυνατότητα υπαγωγής ορισμένων έργων σε περισσότερες από μία ομάδες προτεραιότητας, με επιλογή της ομάδας από τον ίδιο τον επενδυτή. Η πρακτική αυτή, σε συνδυασμό με την έλλειψη αιτιολογημένων αποφάσεων, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς την αντικειμενικότητα της διαδικασίας», τονίζει με ερώτησή του, ο Φραγκίσκος Παρασύρης, Βουλευτής Ηρακλείου του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής και Υπεύθυνος του Κοινοβουλευτικού Τομέα Ενέργειας.
Απευθυνόμενος στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αναδεικνύει με έμφαση το γεγονός ότι, μέσω της κατά προτεραιότητα εξυπηρέτησης συγκεκριμένων έργων, εξαντλείται ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος για διασύνδεση ΑΠΕ – ιδίως στο Σύστημα των 150 kV – αποκλείοντας ώριμες επενδύσεις και στρεβλώνοντας τον ανταγωνισμό στην αγορά ενέργειας. Για την κατάσταση αυτή, την πολιτική ευθύνη φέρει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την επιχειρησιακή ευθύνη εφαρμογής ο ΑΔΜΗΕ.
Τα τελευταία τρία χρόνια το καθεστώς προτεραιότητας για την έκδοση Όρων Σύνδεσης έργων ΑΠΕ έχει τροποποιηθεί κατ’ επανάληψη (5 φορές!) μέσω διαδοχικών Υπουργικών Αποφάσεων και νομοθετικών παρεμβάσεων. Οι συνεχείς παρεμβάσεις, αντί να αποσαφηνίζουν το πλαίσιο, φαίνεται να έχουν διαμορφώσει ένα σύνθετο και αδιαφανές σύστημα πολλαπλών «ειδικών κατηγοριών», όπου κάθε νέα ρύθμιση εισάγει κατ’ εξαίρεση προνομιακή μεταχείριση συγκεκριμένων έργων.
Τα ερωτήματα όπως τέθηκαν από τον Φραγκίσκο Παρασύρη στον Υπουργό.
- Για ποιον λόγο δεν έχει δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα από τον ΑΔΜΗΕ πλήρης και ιεραρχικά αποτυπωμένη λίστα κατάταξης των έργων στις ομάδες προτεραιότητας;
- Ποια συγκεκριμένα, αντικειμενικά και ελέγξιμα κριτήρια εφαρμόζονται για τη χορήγηση ΟΠΣ και πώς αυτά γνωστοποιούνται στους ενδιαφερόμενους;
- Πώς διασφαλίζεται η διαφάνεια και η ίση μεταχείριση, όταν επιτρέπεται η υπαγωγή έργων σε περισσότερες από μία ομάδες προτεραιότητας και πώς διασφαλίζεται ότι δεν ασκείται διακριτική ευχέρεια από τους Διαχειριστές κατά την εφαρμογή των διατάξεων
- Προτίθεται το Υπουργείο να επιβάλει την άμεση δημοσιοποίηση πινάκων, στοιχείων και αιτιολογημένων αποφάσεων, ώστε να αποκατασταθεί η διαφάνεια και η εμπιστοσύνη στη διαδικασία χορήγησης ΟΠΣ;
- Με ποιο σκεπτικό δημιουργήθηκε κάθε υποομάδα από τις 10 της ομάδας Α που έχει την ανώτερη προτεραιότητα στην έκδοση ΟΠΣ;
- Πόσα έργα μετακινήθηκαν σε ανώτερη κατηγορία προτεραιότητας κατόπιν των ανωτέρω τροποποιήσεων και ποια ήταν η προηγούμενη κατάταξή τους
